Przed siewem co roku Rolnicy stają przed dylematem, czy postawić na własny materiał siewny, czy wybrać ten namnożony w profesjonalnych warunkach. Ten pierwszy na pierwszy rzut oka jest mniej kosztowny, jednak jego wykorzystanie obarczone jest pewnym ryzykiem. W przypadku kukurydzy, jęczmienia hybrydowego oraz rzepaku mieszańcowego nie można wykorzystać zebranych nasion do siewu w roku następnym.
Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z własnego materiału siewnego?
Do siewu z własnego rozmnożenia można wykorzystać odmiany zbóż, względem których dopuszczone jest tzw. odstępstwo rolne. Dotyczy ono odmian chronionych zarówno na poziomie krajowych, jak i europejskim. Wykaz odmian prowadzony jest przez Agencję Nasienną, do której należy zgłosić także fakt wykorzystania własnego materiału siewnego.
Zwolnienie z opłat
Gospodarstwa poniżej 25 hektarów zwolnione są z opłat za wysiew własnego materiału siewnego zbóż dla odmian chronionych na poziomie krajowym i europejskim. Natomiast gospodarstwa o areale od 25 do 30 hektarów ponoszą opłatę za siew odmian chronionych tylko prawem krajowym. Jeżeli powierzchnia gospodarstwa przekracza 30 hektarów, to jest ono zobowiązane do wniesienia opłaty za odstępstwo rolne za odmiany chronione w Polsce i na poziomie europejskim. Wysokość opłaty za odstępstwo rolne wynosi połowę opłaty licencyjnej za 1 kg materiału siewnego i jest ona zróżnicowana w zależności od odmiany. W związku z tym należy sprawdzić jej wysokość na stronach Agencji Nasiennej.
Do kiedy należy wnieść opłaty?
Opłatę za odstępstwo rolne należ wnieść w ciągu 30 dni po siewie dla odmian chronionych na poziomie krajowym lub do 30 czerwca kolejnego roku dla odmian chronionych na poziomie europejskim.
Nie dla mieszańców
W przypadku niektórych roślin w uprawie dominują odmiany mieszańcowe. Odmiany hybrydowe występują w pszenicy, jęczmieniu, rzepaku oraz kukurydzy. Powstają one w wyniki heterozji linii ojcowskich i matecznych. Hodowla takich odmian wymaga dużej wiedzy oraz zachowania wszystkich wielu restrykcji związanych między innymi z izolacją przestrzenną. Pokolenie F2 uzyskanie z roślin z pokolenia F1 ma tzw. rozszczepienie cech — cechy użytkowe znacznie odbiegają od wzorca odmiany. Dlatego też nasiona kukurydzy i rzepaku ozimego odmian mieszańcowych należy co roku nabywać od sprawdzonych hodowców.
Wybór materiału siewnego to początek prowadzenia upraw. Wysiew własnego materiału siewnego niesie za sobą duże ryzyko związane z jego wytworzeniem w warunkach polowych bez zachowania zasad produkcji kwalifikowanego materiału siewnego. Wiąże się to z możliwością przekrzyżowania z innymi roślinami uprawnymi oraz dzikorosnącymi, co obniża wartość użytkową roślin. Dlatego też warto sięgać po materiał siewny w stopniu kwalifikacji C1 i F1, który został zaprawiony zgodnie z najwyższymi standardami. Sprawdzone i starannie wyselekcjonowane nasiona wielu gatunków, gwarantujące bezpieczny i optymalny start plantacji, można zamówić pod adresem: https://osadkowski.pl/material-siewny–c-001095.
Zasady i ryzyka ponownego wykorzystania ziarna do siewu
Decyzja o rezygnacji z zakupu kwalifikowanych nasion na rzecz tych wyprodukowanych we własnym gospodarstwie wymaga znajomości przepisów oraz biologii roślin. W przypadku wielu gatunków rolnik ma prawo użyć zebranych plonów do założenia nowej uprawy, jednak często wiąże się to z koniecznością uregulowania spraw administracyjno-finansowych, których zakres zależy od całkowitego posiadanego areału. Praktyka ta jest natomiast całkowicie bezcelowa w odniesieniu do krzyżówek hybrydowych, które w kolejnych cyklach wegetacyjnych bezpowrotnie tracą swoje pożądane parametry genetyczne. Biorąc pod uwagę zagrożenia związane z niekontrolowanym zapyleniem oraz brakiem rygorystycznych standardów jakościowych podczas domowego namnażania, najstabilniejszym fundamentem pod wysoki plon pozostaje wybór profesjonalnie wyselekcjonowanych i zaprawionych ziaren pochodzących ze sprawdzonego źródła.
